Palet mekik sistemi (shuttle sistemi), paletlerin raf kanallarının içinde elektrikli bir taşıyıcı ile hareket ettirildiği yüksek yoğunluklu depolama çözümüdür. Mekik, paletin altına girer, onu hafifçe kaldırır ve kanal boyunca ilerleyerek uygun konuma bırakır.
Mekik sistemi nasıl çalışır?
Klasik raflarda her palet lokasyonuna forkliftin ulaşabileceği bir koridor gerekir. Mekikli sistemlerde ise raflar derin kanallar halinde tasarlanır ve bu kanalların içinde koridor yoktur:
- Forklift ya da otomatik ekipman paleti kanalın ağzına bırakır.
- Mekik paleti alır ve kanalın içinde ilk boş konuma kadar taşır.
- Çıkışta mekik sıradaki paleti kanalın ağzına getirir.
Yarı otomatik sistemlerde mekik bir operatör tarafından kanaldan kanala taşınır ve uzaktan kumandayla yönetilir. Tam otomatik sistemlerde ise mekikler, asansörler ve transfer arabalarıyla birlikte yazılım tarafından yönetilir; bu durumda sistem bir AS/RS haline gelir.
FIFO ve LIFO senaryoları
- FIFO (ilk giren ilk çıkar): Yükleme kanalın bir ucundan, boşaltma diğer ucundan yapılır. Son kullanma tarihi olan ürünlerde tercih edilir.
- LIFO (son giren ilk çıkar): Yükleme ve boşaltma aynı uçtan yapılır. Duvar kenarı yerleşimlerde alan kazandırır; stok devir hızı düşük, homojen ürünlere uygundur.
Tarih bazlı çıkış gereken gıda ve ilaç gibi sektörlerde FEFO (ilk sona eren ilk çıkar) kuralı da yazılım üzerinden uygulanabilir.
İpucu: Kanal derinliğini belirlerken SKU başına ortalama değil, en yoğun dönemdeki palet sayısını esas alın; aksi halde kanallar ya taşar ya da yarı boş kalır.
Mekik sistemi hangi depolara uygundur?
- Aynı üründen çok sayıda palet bulunan (düşük SKU, yüksek miktar) depolar,
- Soğuk hava depoları gibi her metreküpün pahalı olduğu alanlar,
- Gıda, içecek, kimya ve ambalaj gibi seri üretim yapan sektörler,
- Mevsimsel stok yığılması yaşayan işletmeler.
SKU sayısının çok yüksek, her üründen az palet olduğu depolarda ise kanal derinliği verimsizleşir; bu durumda seçici erişim sağlayan sistemler daha uygun olabilir.
Tasarımda dikkat edilmesi gerekenler
- Palet kalitesi ve ölçü standardı: Mekikler kanal içinde çalıştığı için hasarlı ya da farklı ölçülü paletler arızaya neden olabilir.
- Kanal derinliği: SKU başına düşen palet sayısına göre belirlenmelidir.
- Enerji: Mekiklerin akü ve şarj planı, vardiya düzenine göre yapılmalıdır. Konuyla ilgili akü teknolojileri yazımıza bakabilirsiniz.
- Yazılım: Hangi kanalda hangi ürünün, hangi tarihle durduğunu tutan bir stok yönetimi şarttır.
Alan kazancını etkileyen faktörleri yüksek yoğunluklu depolama rehberimizde ayrıca ele aldık. ROBOGET mekik ve raf otomasyonu çözümleri için AS/RS, raf ve mekik sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Mekik sistemi ile drive-in raf arasındaki fark nedir?
Drive-in raflarda forklift kanalın içine girer. Mekikli sistemde forklift kanala girmez; taşıma işini mekik yapar. Bu hem raf hasarını hem de iş güvenliği riskini azaltır ve kanallar daha derin tasarlanabilir.
Mekik sistemi mevcut raflara eklenebilir mi?
Mekik sistemleri özel ray profilli raflarla çalışır. Mevcut rafların uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir; çoğu durumda raf yapısının da projelendirilmesi gerekir.
